Bảo tàng Y học Cổ truyền nằm trên một con đường nhỏ thuộc quận 10, là nơi lưu giữ và tôn vinh những giá trị quý báu mà các thế hệ thầy thuốc xưa đã đóng góp cho nền y học hiện đại.
Không chỉ là không gian lưu niệm, bảo tàng còn là điểm tham quan độc đáo, giúp du khách hiểu thêm về lịch sử y học cổ truyền Việt Nam thông qua hệ thống niên biểu và hàng ngàn hiện vật quý được sưu tầm từ nhiều thời kỳ.
1. Bảo tàng tôn vinh nền Y học Cổ truyền Việt Nam
-
Địa chỉ: 41 Hoàng Dư Khương, Phường 12, Quận 10, TP. Hồ Chí Minh
-
Giờ mở cửa: 8h30 – 17h00
-
Giá vé tham quan (cập nhật tháng 12/2023):
-
Người lớn: 180.000 VNĐ/vé
-
Học sinh, sinh viên, người cao tuổi: 90.000 VNĐ/vé
-
Nghề y từ lâu đã được xem là một nghề cao quý và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của xã hội. Tuy nhiên, không phải ai cũng có cơ hội tìm hiểu một cách hệ thống về lịch sử hình thành và phát triển của ngành nghề này.
Đó cũng chính là lý do Bảo tàng Y học Cổ truyền Việt Nam (FITO Museum) ra đời, với sứ mệnh bảo tồn, gìn giữ và tôn vinh những giá trị của nền y học cổ truyền Việt Nam.
Tại đây, du khách có thể chiêm ngưỡng hàng ngàn hiện vật quý giá liên quan đến y học cổ truyền – từ các dụng cụ bào chế thuốc truyền thống như dao cầu, thuyền tán, chày cối, siêu sắc thuốc, đến các lu ngâm rượu thuốc.
Không chỉ vậy, bảo tàng còn lưu trữ nhiều sách cổ, tài liệu y học có giá trị tham khảo cao, góp phần làm phong phú thêm kiến thức về y học dân tộc cho khách tham quan và những người quan tâm đến lĩnh vực này.
2. Hướng dẫn di chuyển đến Bảo tàng Y học Cổ truyền Fito
- Địa điểm: Bảo tàng Y học Cổ truyền Fito nằm tại số 41 Hoàng Dư Khương, Quận 10, cách trung tâm TP. Hồ Chí Minh khoảng 4 km. Thời gian di chuyển từ trung tâm thành phố đến bảo tàng chỉ mất khoảng 10–15 phút, tùy theo phương tiện và tình hình giao thông.
- Phương tiện di chuyển:
Nếu bạn đang du lịch tại Sài Gòn, có thể lựa chọn nhiều hình thức di chuyển như taxi, xe công nghệ hoặc xe buýt. Tuy nhiên, di chuyển bằng xe máy là lựa chọn linh hoạt và thuận tiện nhất, đặc biệt nếu bạn muốn kết hợp tham quan thêm các địa điểm khác trong khu vực nội thành. - Lộ trình gợi ý:
Từ trung tâm thành phố (khu vực quận 1), bạn có thể đi theo cung đường sau:
Lý Tự Trọng → rẽ vào Cách Mạng Tháng Tám → tiếp tục qua đường 3 Tháng 2 → Cao Thắng → rẽ phải vào Hoàng Dư Khương.
Bảo tàng Fito sẽ nằm bên tay trái theo hướng di chuyển của bạn.
3. Lịch sử ra đời của Bảo tàng Y học Cổ truyền Fito
Bảo tàng Y học Cổ truyền Fito được hình thành từ niềm đam mê sưu tầm và tâm huyết gìn giữ di sản y học dân tộc của ông Lê Khắc Tâm – Chủ tịch Công ty Dược phẩm Fito Pharma. Với mong muốn bảo tồn những giá trị quý báu và tôn vinh nền y học cổ truyền Việt Nam, ông Tâm không chỉ xem đây là một nghề chữa bệnh, mà còn là một phần không thể tách rời của văn hóa dân tộc.
Bảo tàng chính thức được khởi công xây dựng vào năm 2004 và mở cửa đón khách tham quan từ năm 2007. Công trình có tổng diện tích gần 600m², bao gồm 1 tầng trệt và 6 tầng lầu, với 18 phòng trưng bày được thiết kế theo phong cách kiến trúc truyền thống, chủ yếu sử dụng vật liệu gỗ – mang đến không gian vừa cổ kính, vừa ấm cúng.
Mỗi phòng trưng bày là một dấu ấn trong hành trình phát triển của nền y học cổ truyền. Tại đây, khách tham quan có thể như được ngược dòng thời gian, tìm hiểu về các hoạt động y học xưa như chẩn đoán, bốc thuốc, sắc thuốc và điều trị bệnh bằng các phương pháp truyền thống.
4. Nét đặc sắc chỉ có tại Bảo tàng Y học Cổ truyền Fito
Ngay khi bước chân vào Bảo tàng Y học Cổ truyền Fito, du khách sẽ cảm nhận được bầu không khí thanh bình và gần gũi, toát lên từ kiến trúc ngôi nhà gỗ truyền thống cùng hai bụi tre được trồng ngay trước cổng. Không gian hoài cổ được bao phủ bởi hương thảo mộc thoang thoảng, tạo nên cảm giác thư thái và dễ chịu ngay từ những phút đầu tiên.
4.1. Niên biểu lịch sử Y học
Một trong những điểm nổi bật tại bảo tàng là bảng niên biểu được đóng khung trang trọng, ghi lại sự phát triển của nền y học cổ truyền qua từng thời kỳ. Du khách sẽ có cơ hội tìm hiểu về lịch sử y học dân tộc Việt Nam, sự phân loại giữa thuốc Bắc – thuốc Nam, cùng những danh y có ảnh hưởng sâu rộng đến ngành y học cổ truyền.
Ngoài ra, bảo tàng còn sở hữu một kho tàng sách Hán – Nôm phong phú, trong đó có nhiều tác phẩm quý như Y Tông Tâm Tĩnh hay Nam Dược Thần Hiệu của danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, bao gồm 28 tập với 66 quyển. Từ những bộ bách khoa toàn thư này, có thể thấy nền y học cổ truyền Việt Nam phát triển không hề thua kém so với các nước trong khu vực như Trung Quốc hay Thái Lan.
4.2. Không gian thờ Tổ ngành y
Tại trung tâm của bảo tàng là bàn thờ trang nghiêm dành cho hai vị tổ của ngành y học cổ truyền Việt Nam: Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông. Không gian thờ phụng được bao quanh bởi các hoành phi, câu đối bằng gỗ sơn son thếp vàng, mang đến cảm giác trang trọng và linh thiêng.
Lối cầu thang gỗ đen tuyền được chạm khắc tinh xảo dẫn lên không gian thờ Tổ, kết hợp hài hòa với kiến trúc truyền thống từ cột, kèo đến tay vịn. Ngay cả thang máy cũng được ốp gỗ và chạm khắc hoa văn tinh tế. Tại mỗi tầng, bảo tàng bố trí các chậu cây xanh và thảo mộc, tạo điểm nhấn sinh động và gần gũi với thiên nhiên.
Từ khu vực bàn thờ nhìn sang bên trái, du khách sẽ thấy các hiện vật bằng đá và đồng có niên đại từ thời tiền sử, liên quan đến y học cổ. Bên phải là phòng Danh y Việt Nam, nơi trưng bày 15 bức tranh sơn son thếp vàng tái hiện chân dung các vị danh y và tác giả y học cổ truyền từ thế kỷ XIII đến XIX. Ngoài ra, không gian phía ngoài là một khu vườn xanh mát, cùng mô hình tháp Chăm nhỏ – biểu tượng cho cổng vào Y Miếu Thăng Long xưa.
4.3. Bộ sưu tập dụng cụ y học cổ truyền
Fito Museum sở hữu bộ sưu tập phong phú các dụng cụ dùng trong y học cổ truyền như chày cối, cân ta, cân Tây, ván gỗ in toa thuốc, triện gỗ… Hầu hết các hiện vật được chế tác từ đá hoặc đồng và có niên đại từ thế kỷ XVI, do các thương nhân nước ngoài mang vào Việt Nam.
Đặc biệt, những bộ chày cối bằng đồng và cân tiểu ly được sử dụng phổ biến trong các hiệu thuốc thời Pháp thuộc cũng được trưng bày tại đây. Ngoài ra, bảo tàng còn lưu giữ nhiều loại ấm và siêu sắc thuốc được sưu tầm từ nhiều vùng miền trên cả nước.
4.4. Cây Y học Cổ truyền Việt Nam
Một điểm nhấn độc đáo khác tại bảo tàng là bức tranh chạm gỗ mang tên Việt Nam Bách Gia Y, khắc họa hình ảnh cây đại thụ tượng trưng cho ngành y học cổ truyền, với tên tuổi của 100 danh y và tác giả y học nổi bật trong lịch sử.
Bên cạnh đó, các tủ kính trưng bày nhiều tài liệu quý, trong đó có những cuốn sách chuyên sâu thuộc các lĩnh vực như dược học, châm cứu học, phụ khoa, nhi khoa, dưỡng sinh… phản ánh sự phong phú và toàn diện của y học cổ truyền Việt Nam.
4.5. Phòng trưng bày rượu thuốc
Rượu thuốc là một dạng dược phẩm truyền thống có từ lâu đời trong y học cổ truyền Việt Nam. Tại Fito Museum, du khách có thể khám phá phòng trưng bày rượu thuốc với đa dạng các loại rượu được ngâm trong những chóe, hũ sành sứ – một số có niên đại từ thế kỷ I–III cho đến thế kỷ XX.
Ngoài các loại rượu, khu vực này còn giới thiệu về kỹ thuật “hạ thổ” – phương pháp giúp tăng chất lượng rượu thuốc, một nét độc đáo trong y học dân gian Việt Nam.
4.6. Mô hình Thái Y Viện
Tái hiện lại không gian y học trong hoàng cung xưa, mô hình Thái Y Viện tại bảo tàng được thiết kế theo phong cách cung đình cổ, nơi từng chăm sóc sức khỏe cho vua chúa và hoàng tộc. Không gian được trang trí với các bức tranh sơn son thếp vàng mô tả các hoạt động y học như bắt mạch, bào chế thuốc, hái dược liệu…
Đặc biệt, bức tranh tái hiện hình ảnh Hải Thượng Lãn Ông chữa bệnh cho chúa Trịnh Cán – Trịnh Sâm năm 1781 là điểm nhấn thu hút. Các hiện vật được trưng bày trong tủ kính gần đó còn bao gồm các bộ ấm trà, chén thuốc được sử dụng riêng cho tầng lớp thượng lưu.
- Bảo tàng Y học Cổ truyền Fito không chỉ là nơi lưu giữ hàng ngàn hiện vật quý giá, mà còn là không gian văn hóa góp phần tôn vinh di sản y học dân tộc. Đây là một điểm đến đặc sắc, xứng đáng có mặt trong hành trình khám phá Sài Gòn của bạn.
GỢI Ý LƯU TRÚ
Nếu bạn có ý định ở lại TP.HCM, nên chọn những nơi lưu trú gần trung tâm và có dịch vụ tốt, ví dụ như:
+ Acnos Hotel Bến Thành :20 Nguyễn Thị Nghĩa ,Phường Bến Thành,Thành Phố Hồ Chí Minh.
+ Acnos Grand Hotel : 82 Cách Mạng Tháng Tám,Phường Xuân Hòa,Thành Phố Hồ Chí Minh.